niedziela, 12 kwietnia 2020

Niebo

Kwiecień przyniósł ogrom stresu związanego ze sprawami, o których na tym blogu nie pisuję. Przyniósł też jednak nieco zjawisk pozytywnych. Tym zjawiskiem, które najbardziej doceniam w Ostoi jest powrót nieba, takiego z przed lat. Inaczej płyną chmury, inne są kolory, inaczej zachodzi Słońce. I żadnych, żadnych smug. Kwadrans o zachodzie Słońca jest magiczny, wschodów niestety tak ładnie w Ostoi nie widać, bo od wschodu las. Na piętnaście minut przez zachodem rzucam więc robotę i udaję się na spektakularne widowisko jakiego dostarcza natura, czasami obdarzająca nader szczodrze.

Wydaje się, że zwierzaki odetchnęły z ulgą od ludzi, przez co stają się bardziej ufne. Trzech Muszkieterów, czyli trójka młodych łabędzi pozwala mi przyglądać się sobie przy kolacji. Podziwiam je za upór w przebywaniu w zimnej jeszcze wodzie, przez połowę czasu z głowami pod wodą. Spróbowałem, długo nie posiedziałem. No i oczywiście nie o zachodzie Słońca, a raczej w południe. Łabędzie są nad wyraz regularne, kończą posiłek dokładnie w chwili, gdy ostatnie promienie słoneczne nikną za drzewami. Wtedy, udają się z jadalni do sypialni, ale tam już im nie towarzyszę.

Czasami wyczuwam czyjąś obecność za plecami, ale odwróciwszy się, widzę jedynie las. Ale czasami patrzący się ujawnia, co więcej, zdaje się być zaintrygowany. Zbliża się i oddala, patrzy i krąży, jakby nie wierzył w to, co widzi. "Toście wy, człowieki, całkiem jeszcze nie wyginęli?" - zdaje się pytać. W międzyczasie a to się podrapie, a to pojeździ na tyłku po łące, powęszy, posiedzi, obliże się, odejdzie, wróci ... i tak prawie pół godziny. Chyba mam nowego koleżkę który będzie mi dotrzymywał towarzystwa o zachodach Słońca. Mam nadzieję, że nie ściągnie to na niego kłopotów gdy znów pojawią się w okolicy inne człowieki.



Tymczasem w Ostoi, tematem przewodnim jest susza, taka susza, jakiej tu nie pamiętam. Nie zdarzyło mi się do tej pory być zmuszonym do podlewania w pierwszej dekadzie kwietnia. Tymczasem, ziemia jest sucha, siewy nie wschodzą tak, jak powinny, a w całkowitym zacienieniu rosnąca koniczyna biała usycha. 2020 dokłada do pieca na wszystkich frontach. Uruchamiam więc zbiór wody deszczowej choć po pierwsze zwykłem to robić po 15 maja, a po drugie szanse na deszcz w prognozach na kwiecień są bliskie zera. Ustawiam awaryjne poidła dla owadów, najprostsze i najskuteczniejsze, choć może niezbyt ładne - pływający keramzyt dostosowuje się sam do poziomu wody i dzięki niemu pszczoły i inne owady nie ryzykują utonięcia gdy chcą się napić.

Jestem przekonany, że w tym roku posiadanie własnej żywności będzie istotne. Dlatego też, pomimo że nie miałem tego absolutnie w planach, tak zwanym rzutem na taśmę decyduję się dodać 10 m2 grządek do ogrodzonej przestrzeni podwórka. Miejsce, w którym je ustawiam dalekie jest od ideału, gdyż Słońce świeci tu bardzo krótko. Jednakże, ma dwie wielkie zalety - jest bardzo blisko domu i grządki widać z okna w kuchni. Realizuję w ten sposób jedno z klasycznych ogrodniczo-permakulturowych przykazań, że najlepszym nawozem jest spojrzenie ogrodnika.

Brak słoneczka zrekompensuję sobie doborem upraw. Wierni czytelnicy pamiętają opisy uprawy sałat w całkowitym cieniu. Myślę, że tu będzie podobnie, znajdą się rośliny, którym się na tych grządkach spodoba. Zanim jednak cokolwiek tu posadzę, dużo pracy przede mną. Najpierw próba generalna - ustawiam i przymierzam, i mierzę i przestawiam, bo jak to mówią - więcej potu na ćwiczeniach, mniej krwi w boju ... a nie, to nie to powiedzenie ... 80% myślenia, 20% robienia, tak to miało być. Gdy mam już wytypowane ustawienie grządek, sprawdzam jak jest z ich poziomowaniem. Oj, będzie tu trochę pracy, po teren lekko opada, ale nie ma tragedii, godzinka czy dwie i grządki będą stały poziomo. Ale to jeszcze nie teraz, gdyż z uwagi na bliskość drzew, chcę postawić te grządki na barierze, dzięki której ich korzenie nie wnikną w grządki. A że nie mam tej bariery, musi to poczekać.

Jak przystało na czasy trudne, posadziłem w tym roku więcej ziemniaków. Zdecydowanie więcej. Głównie w bardzo głębokiej ściółce na Zapłotku. W związku z tym, doszedłem do wniosku, że dalsze eksperymenty z wieżami ziemniaczanymi być może byłyby pasjonujące, ale zupełnie "gospodarczo" nie uzasadnione. Z drugiej strony, szkielety wież to jest zasób, który nie powinien być niewykorzystany. Przeniosłem więc wieże na dość słoneczny fragment podwórka i przygotowałem w nich ścianki ze słomy oraz podłoże do sadzenia .... ale na pewno nie ziemniaków. Myślę, że będą to wieże ... pomidorowe, lub fasolowe, jeszcze zobaczymy. Obecnie, wieże z podłożem przykrytym słomą będą "dojrzewać" a obsadzę je po 15 maja, gdy ustąpi ryzyko przymrozków.

Wracając do ziemniaków, sadzę je niezwykle gęsto aby zdławiły chwasty, w bardzo grubej ściółce, głównie z siana (dzięki droga Ruth Stout za nieustającą inspirację, popartą rekomendacjami Billa Mollisona, który tak uprawiał ziemniaki na podjeździe do garażu). Tworzę dołki w ściółce i wypełniam je kompostem, uprzednio kładąc ziemniak na samo dno dołka. Prognozy zapowiadają trzy mroźne noce, ale myślę, że ziemniaki to przewidzą i nie wykiełkują za wcześnie. A gdyby nawet wykiełkowały, i zmarzły, to odrosną, przerabiałem to już w przeszłości.

I to by było chyba na tyle relacji różnorakich, poza może kilkoma zdjęciami. Z radością witam zieleń syberyjskiej karagany, która wreszcie zaczyna rosnąć w piaskach Ostoi.







Super stara grusza ulęgałka, która darzy nas pierdziołkami po latach postu (a o której cięciu pisałem jakiś czas temu) zabiera się do kwitnienia. Czy masz aby gruszo w pamięci nadchodzące mroźne noce?






"Kwiecie pachnie" - rzekła Danuśka Jurandówna ze Spychowa i umarła, nic więc nie powiem.








Moje ukochane jagody kamczackie, pierwszy owoc sezonu, kwitną jak szalone. Co ciekawe, zapylają je wyłącznie trzmiele, żadnej pszczoły. Mam obecnie ze dwadzieścia tych trzmieli w zasięgu wzroku, chyba z roku na rok ich przybywa.








Jeszcze nie czas na pesto, ale już czas na pierwsze zbiory - czosnek niedźwiedzi wylazł obficie i cieszy mnie to bardzo, bo uwielbiam go kulinarnie i botanicznie, świetna roślina.






W telegraficznym skrócie to by było na tyle. W otaczającym nas szaleństwie tego świata Ostoja jest jakby okiem cyklonu, gdzie panuje cisza, spokój, przyroda, a życie toczy się wokół bardzo podstawowych spraw, wypełniając jednocześnie dni po brzegi znaczącymi, cennymi chwilami.Wszystko zdaje się mieć pozytywny sens i czemuś służyć. I byłoby jak w niebie, gdyby nie to, że życie nakazuje powrót do miasta ... Zdrowych, spokojnych, Wesołych Świąt!

sobota, 21 marca 2020

Idy marcowe

Wstrętny koronawirus zaatakował znienacka i wbił ostrze w plecy mych planów jak zdradziecki Brutus wielkiemu Cezarowi. Jak to mówią, nec Hercules contra plures, trzeba było plany zmienić i zająć się głównie sprawami rodzinnymi, a nie Ostojowym gospodarstwem. Nie oznacza to jednak, że wszystko leży odłogiem - wpadam na włości okazjonalnie, a gdy już to uczynię, haruję od świtu do zmierzchu. Żurawie wydają się to rozumieć, zamiast wymagać abym ja im składał wizyty, przylatują i krążą nade mną, dokładnie nad podwórkiem. Doceniam.

Ogrodnik musi być niepoprawnym optymistą. Udowadniam to co roku, każdej wiosny, siejąc bób. Bób zaczynam siać gdy tylko rozmarznie gleba, początkowo mniej więcej 20 nasion co tydzień. Cała operacja zajmuje ze dwie minuty. Sadzę wprost do gleby w nadziei, że wykiełkuje i przetrwa przymrozki. Pierwszy tegoroczny wzeszedł pięknie, ale jedna mroźna noc sprawiła, że sny o super wczesnym bobie rozwiały się w sinej mgle. Warto było? Pewnie!  Straciłem 20 własnych nasion i dwie minuty pracy. A gdyby się udało? Byłoby 20 krzaczków superwczesnych pyszności. Nic to, kolejne nasiona trafiają do ziemi, ale ponieważ oprócz bycia optymistą, ogrodnik musi też być realistą, bób trafia też do wielodoniczki, stanowiąc polisę ubezpieczeniową na wypadek kolejnych przymrozków ...

Od kilku lat mam zasadę, że w zdecydowanej większości przypadków nie robię jesienią porządków w uprawach pojemnikowych. Worki uprawowe, donice podsiąkowe oraz inne pojemniki pod koniec sezonu zostawiam samym sobie i pozwalam jesienią rosnąć w nich chwastom oraz nielicznym roślinom wieloletnim, takim jak cebule czy truskawki. Robię to po to, aby w glebie były żywe korzenie, z którymi współpracować mogą organizmy glebowe - w moich pojemnikach bowiem żyją bakterie, grzybnie, dżdżownice i czort jeszcze wie co. Dzięki temu od jesieni do wiosny gleba częściowo odnawia się sama, co zaoszczędza mi pracy i zasobów. Teraz wiosną przychodzi czas, gdy zająć się jednak pojemnikami muszę.

Z każdego pojemnika ściągam ściółkę i usuwam "chwasty", pozostawiając rośliny wieloletnie. Uzupełniam podłoże cienką warstwą kompostu, dodaję odrobinę dolomitu aby ziemię odkwasić, całość przyprawiam odrobiną werkikompostu. Mieszam delikatnie z wierzchnią warstwą 2-3 cm podłoża w pojemniku. Wysiewam najwcześniejsze nasiona, gdyż w pojemnikach gleba ogrzewa się najszybciej i dzięki temu, jak pisałem w poprzednich latach, uzyskuję tu często trzy rzuty plonów. Jak zwykle na pierwszy ogień sieję rzodkiewki i sałaty, dodając gdzieniegdzie wczesny zielony groszek.

W leśnym ogrodzie powoli zaczyna się może jeszcze nie zielenić, ale pierwsze oznaki wiosny są. Jak zwykle jagoda kamczacka jest bezkonkurencyjna w kategorii drzew i krzewów, choć w tym roku ku memu zdumieniu, zieleni się także już solidnie śliwka- mirabelka. Wygląda na to, że pierwszy raz zakwitnie. Wycinam stare pędy malin, jest ich naprawdę sporo. Każdy pęd, który owocował, obcinam, a ponieważ na wielu są zaschnięte, niezebrane owoce, które zapewne zawierają nasiona, wynoszę na skraj lasu, być może coś z tego wykiełkuje. Gdybym miał czas, mógłbym pociąć te pędy na krótsze kawałki i formować z nich antyślimakowe bariery, ale na takie facecje obecnie nie pora.

Co krok zaczyna pojawiać się coś jadalnego. Czosnek niedźwiedzi wychyla się obok gwiazdnicy, maluczko, a nadejdzie czas na przepyszne pesto. Mało jest roślin które tak bardzo cenię, jak właśnie ten czosnek, a cudem niemal jest, że uprawiam go w piaskach Ostoi. Uprawiam, to może za dużo powiedziane. Czosnek ten bowiem trwa, tam gdzie go posadziłem, ale nie ma zamiaru tworzyć tych charakterystycznych, zielonych łanów, jakie obserwujemy w miejscach bardziej żyznych i wilgotnych. No ale cóż, nie można mieć wszystkiego.

Na koniec kilka obrazków z grządek, świadczących o tym, że idy marcowe nam niestraszne i na przednówku zieleniny nam nie zbraknie. Co i rusz ze ściółki wyrasta portulaka, niezwykle smaczna o tej porze roku.





Podobnie, szczypiory, czosnki i cebule wybijają niemal wszędzie, procentują lata pozwalania im zakwitnąć, wydać nasiona i rozsypać się wkoło.






Grupy selerów naciowych wystarczyłyby aby doprawić Bloody Mary dla kompanii Marines.







Ogromna ozdobna kapusta po zimie jeszcze zogromniała.








Kwitną przezimowane brokuły i jarmuże. Pyszności!










 Wystarczy wyjść za próg, aby urwać sobie dość na zdrową sałatkę. Urozmaicony i tak świeży posiłek, jak tylko może być świeżym.
Wielokrotnie spotykam się z uśmieszkami, że tak śmieszne ilości warzyw, są po prostu śmieszne. Że to żadne ogrodnictwo, że trzeba produkować, sprzedawać, zarabiać, dorabiać się, rozwijać, kupować. Odpowiadam spokojnie - stąpam lekko po ziemi, tak lekko, aby ślad mój był jak najmniej zauważalny. Gdy tych warzyw mam więcej, niż ja i moi bliscy są w stanie codziennie zjeść, a i przyjaciele nie odchodzą w sezonie z pustymi rękami i są hojnie obdarowani, czuję się w pełni ogrodniczo spełniony i całkowicie pozbawiony ambicji, by zawojować świat marchewką. Jest to szczególnie istotne w czasach, gdy podły wirus odwraca naszą uwagę od niemal wszystkiego, a duperele takie jak zmiany klimatu, wymieranie gatunków czy zagłada lasów, lodowców i oceanów spadły z czołówek mediów na dobre ...

W tym dziwnym momencie naszej egzystencji, Natura stara się jak może, aby żyć swoim rytmem i nadal potrafi nas zachwycić - ot, choćby odblaskowym narcyzem odcinającym się od szarego tła, gdy nad Ostoją, i światem, zapada marcowy mrok ...

czwartek, 27 lutego 2020

Luty w obrazkach

 Kończy się luty, a zima do Ostoi na dobre nadal nie zagościła. Biało było jednego dnia, przez sześć godzin. Ani jednego dnia z lodem, na który można wejść i korzystając z jego obecności łatwiej przetransportować materiały na drugą stronę wód czy mokradeł. No cóż, trudno, trzeba będzie jeździć dookoła, ale to dopiero, gdy grunt obeschnie. Na razie, stosy drewna ściętego przez bobry czekają pod plandekami, aż się pogoda zlituje. Tymczasem, w leśnym ogrodzie pojawiły się pierwsze oznaki wiosny. Obok krokusów zielenią się truskawki i wieloletnie łubiny.

Krokusy posadzone tu i tam przepięknie ujawniają mikroklimaty - podczas gdy w niektórych miejscach już przekwitły, w innych dopiero wyłaniają się z ziemi, ale gdzieniegdzie jeszcze nie widać ich w ogóle. Zakładając, że nie jest to efekt odmiany, to wskazują nam one gdzie jest cieplej, a gdzie zimniej i w taki sposób pomagają planować inne nasadzenia. Staram się, aby kilka krokusów rosło pod każdym drzewkiem owocowym, od teraz już bowiem zaczynają wabić zapylacze, co się przyda później, gdy drzewka zakwitną.

Inny "drobiazg wiosenny' wyłazi to tu, to tam, nigdy nie przywiązywałem wagi do nasadzeń ozdobnych, ale różne dostane w prezencie nasiona, cebulki czy rośliny doniczkowe utykałem w ziemi, głównie w miejscach, gdzie "nic nie rosło", w tym w tak trudnych, jak pod wielkim klonem. I tu zaczynają wyłazić teraz przebiśniegi, cebulice i inna podobna drobnica.




Jeszcze nigdy tak wcześnie nie ruszały moje ulubione narcyzy. Te sadziłem celowo, na pograniczu grządek i ścieżek w leśnym ogrodzie. Od odmian karłowych, po miniaturowe. Zwykle w Ostoi miały spore opóźnienie w stosunku do krokusów, w tym roku jednak najwyraźniej im się spieszy. Co jeszcze dziwniejsze, wylazły też z ziemi pierwsze liście tulipanów, ale czosnku niedźwiedziego jeszcze nie widać. "Normalne" to to nie jest.



Pomimo braku śniegu, na brak wody nie można narzekać. Powiedziałbym, że opady deszczu są dość obfite i gleba jest dosyć mokra. Doskonale w tych warunkach czują się na grządkach niedobitki z poprzedniego sezonu. Rosną sobie w najlepsze i co jakiś czas z powodzeniem można je podskubać i spożyć świeżą zieleninę wprost z ogródka. W lutym. W lesie. Hmm ....




Zima 2019/20 nie zdołała wykończyć nawet sałat rzymskich, które teraz zaczynają robić się coraz ładniejsze. Być może to też kwestia uprawy z własnych nasion?







Zeszłoroczny brokuł bierze się za kwitnienie.









Tymczasem, w Warsztacie Pod Chmurką wykorzystuję czas kiedy nie pada. Proste prace mechaniczne, ślusarskie czy stolarskie najlepiej wykonuje mi się z dzięciołem nad głową i kłócącymi się przy karmniku sikorkami. Szczególnie, że żurawie też drą się jak opętane. Nie ma sensu dłubać pod dachem gdy wokół tętni życie. Trzeba jedynie uważać, aby wodząc wzrokiem po niebie za przelatującym krukiem, palca sobie nie przewiercić. W tych krótkich chwilach, gdy akurat jestem w Ostoi i akurat nie pada, powstają takie drobiazgi, jak na przykład drewniany podest pod ule.

 Skoro o ulach mowa, no muszą na czymś stabilnie stać. W Ostoi piasek ma to do siebie, że zakopane przez poprzedników przed dziesięcioleciami śmieci z czasem "zmartwychwstają", natomiast ustawione na wierzchu przedmioty z czasem zostają "pochowane". Nienawidząc betonozy, siłą rzeczy nie wymurowałem fundamentów pod stojaki dla moich uli. Użyłem małych geokratek, które w każdej chwili można usunąć, gdyby zaszła taka konieczność. Geokratki wprawdzie są z tworzywa sztucznego, ale w całości pochodzącego z recyclingu, nie mam więc tu jakoś wyrzutów ekosumienia, szczególnie że wytrzymują dziesiątki lat.

Element betonowy postanowiłem jednak wprowadzić, w formie mobilnej. Kilka pustaków fundamentowych, które pozostawały w kącie szopy i czasami służyły za obciążniki czy lewarki, przeniosło się teraz na "pasieczysko". Na nich to właśnie spoczną drewniane konstrukcje przygotowane w Warsztacie Pod Chmurką. Ale to jeszcze nie teraz, dopiero, gdy się ociepli.




Tymczasem, pozbierawszy w okolicy osikowe i brzozowe patyki, wzbogacam sosnowy płotek o "gustowną" furteczkę.










Gdy słoneczko chowa się za lasem, odbywam krótki spacer, by zobaczyć jak wygląda świat poza podwórkiem. Wygląda nieźle, tzw. łajdlajf trzyma się mocno - dziki ryją, bobry tną, a grupka łabędzi udaje obrazek z makatki na pobliskim starorzeczu. Jeszcze tylko jelenia na rykowisku brak, ale to nie ta pora roku. Jest za to zagoniona na drzewo ciężarna kotka, a pod nią dwa wiejskie burki spuszczone z łańcucha. Po krótkiej interwencji, burki w jedną, kotka w drugą, a ja z powrotem na podwórko i do auta, bo pozaostojowe obowiązki czekają i nie tylko w Ostoi, samo się nie zrobi.

wtorek, 28 stycznia 2020

Nie ma zimy ...

Takiego stycznia Ostoja ani ja nie pamiętamy. Jeszcze ani jednego dnia śniegu nie było tej zimy, ani jednego dnia lodu, po którym można by przejść na drugą stronę wody, a trawa nadal zielona. Źle to wróży bardzo, susza się czai za progiem, w kwietniu lub w maju uderzy, o ile nic się nie zmieni. Tymczasem, wszystko wygląda niewinnie - niby rzeka płynie, niby starorzecza pełne, od czasu do czasu przymrozek chwyci, od czasu do czasu mżawka spadnie. To tyko takie facecje pogody, która bawi się z nami w kotka i myszkę. Maluczko, a pokaże nam swoje pazurki, oj, nie będzie to łatwy ogrodniczy sezon.

Bobry, zwiedziawszy się chyba, że człowiek w osobie bezdusznych urzędników i wykonawców ich błędnych decyzji uwziął się na nie, próbują pokazać, jak są użyteczne. Zbudowały tamę, spiętrzyły wodę. Przynajmniej tu, w pobliżu rzeki i rezerwatu, nikt do nich raczej strzelać nie będzie. A tam, gdzie jest ich nadmiar i szkody czynią, należy najpierw sprawdzić, co więcej jest warte - czy te szkody, czy pożytki płynące z ich obecności. A jeśli szkody przeważają, to odłowić trza zwierzaki i przenieść tam, gdzie będą w stanie pełnić swoją przyrodniczą rolę, z korzyścią dla siebie i dla nas.

Tutaj "bobrostrady" takie jak na zdjęciu są codziennością. Widać, że bobrów jest nadmiar w stosunku do pojemności siedlisk, muszą się więc coraz dalej zapuszczać za pokarmem wgłąb lądu. A pamiętam, gdy żyły tylko w rzece, potem skolonizowały starorzecza, teraz oddalają się setki metrów od wody, bo po prostu są głodne. Co ciekawe, tuż obok bobrostrady, widać ślady buchtującego dzika, polityczno-systemowego wroga numer jeden. Bardzo mnie ucieszył ten obrazek, Świadczy bowiem o tym, że póki co przyroda sobie radzi z urzędniczą głupotą i oby tak dalej.

Dzięki działaniom bobra maleńki rowek zmienił się w mikro rozlewisko, bóbr pogłębia je wybierając ziemię do uszczelniania tamy. To miejsce to tak zwana przez nas tutaj anekumena, czyli obszar, który powinien pozostać trwale i całkowicie niezamieszkany i niewykorzystywany gospodarczo przez człowieka. Tu, choć nie jest tak do końca dobrze, bo rzeką przez większość roku suną tłumy kajakarzy, a łąki raz lub dwa razy w roku się kosi, to jednak bobry czują się tu póki co dobrze, pomijając wspomniany już poprzednio, z lekka doskwierający im głód.

Tymczasem na Ostojowym podwórku, nieco warzyw jeszcze funkcjonuje na grządkach. Nie jest to efekt zamierzony. Nie jestem zwolennikiem naginania sezonu, uważam, że zimą powinno się raczej jeść to, co się zachomikowało w cieplejszych miesiącach. Rytm pór roku zakłóca jednak pogoda i klimat, a skoro pozostawia jeszcze niedobitki na grządkach, to trzeba z nich korzystać. Gorzej, że przy tej pogodzie kiełkują te rośliny, które to miały zrobić dopiero wiosną. Wylazły cebule zimujące, pojawiają się pierwsze czosnki. Zielony i fioletowy jarmuż oraz kapusta palmowa trzymają się też dobrze, a sprawdzają się świetnie w tzw. zielonych szejkach.

Przepięknie w tym roku przechowują mi się dynie, co tydzień przywożę jedną do miasta i przekształcam w ogromny gar płynnego, pysznego złota. Zupa z dyni ma magiczną moc, poprawia nastrój w najgorszą pluchę, rozgrzewa i śmiem twierdzić, że leczy. Pozostało jeszcze kilka dyń, jest szansa, że gdy do gara będzie trafiać ostatnia, to na grządkach będzie już dostępna pierwsza zielenina i znowu, jak co roku, trzeba będzie przerzucić "dietetyczną wajchę" i przejść z odżywianiem z trybu zimowego na wiosenny. Na razie jednak delektuję się kiszonym topinamburem oraz podobnymi atrakcjami, nie tęskniąc do np. sałaty. Jak to mówią, wszystko ma swój czas.

Powracając do grządek, to tu i ówdzie pleni się seler naciowy, a smak jego jest teraz bardziej intensywny niż latem. Podobnie, niewykopane jeszcze marchewki nabierają słodyczy.







Jest sporo buraków liściowych, ale jakie są, takie są, nie przyrastają ani ani. Dlatego pozostawiam je w spokoju, niech sobie siedzą.








Dopiero teraz, pisząc te słowa, na poprzednim zdjęciu zobaczyłem ślady przestępstwa - powiększyłem to dla Was. To wstrętna nornica wlazła na grządkę podwyższoną i z sobie znanych tylko powodów pocięła na kawałki wężyk doprowadzający wodę do emitera. A to wredna paskuda!





Kapucha ozdobna nic sobie nie robi z tej pseudo zimy, szczęśliwa, że zdecydowana większość szkodników poszła spać. Jednakże, wprawne oko dojrzy tu i ówdzie ślad działań ... nie do wiary ... gąsienicy? W styczniu? Strach się bać, co się z tego wylęgnie ...






Truskawki powinny spać, zamiast tego puszczają młode listki, wolałbym żeby pospały, żeby rytm pór roku przyniósł mróz i śnieg i zimę. No ale cóż, jest jak jest i trzeba przyjmować to wszystko z przysłowiowym "dobrodziejstwem inwentarza", dostosowując się na bieżąco do sytuacji. W związku z tym, w początku lutego wysieję pewnie w Ostoi bób. Jeżeli przyjdzie zima i go skosi, no cóż, stracę najwyżej kilka nasion, jeżeli natomiast urośnie i wyda plon wcześniej, to jak zwykle okaże się, że problem bywa rozwiązaniem, jak to w permakulturze ... ;)